BT “BİLGİ İŞLEM” teknolojileri’nin çok ÇABUK gelişmesi, gerekli altyapı çalışmalarının tamamlanmasına fırsat tanımamıştır. Günlük hayatın işleyişini sağlayan hukuksal ve sosyal kuralları elektronik ortama uyarlamak gerekmektedir. BT şirketlerinin e-ticaret alanında gösterdiği atılımlar kamu idaresinin aynı hızda teknik altyapı geliştirmesini gerektirmektedir. Halen, gelişmekte olan ülkelerin büyük bir bölümünde altyapı sorunu, e-ticaret PROBLEMLERı ve engellerinde ilk sırayı almaktadır. Diğer büyük bir sorun da e-ticaret’in sınır tanımaması ve küresel bir hal almasıdır. Küreselleşen e-ticaret, ülkelerin birlikte ortak çözümler bulma ve standartlar oluşturma mecburiyetini beraberinde getirmiştir.
3-1- TEKNİK PROBLEMLER
e-ticaret’in önündeki teknik PROBLEMLERın büyük bir bölümü kamu idaresi sorumluluğundaki alanlarda yaşanmaktadır. Teknik PROBLEMLERı şu şekilde özetlenebilir;
- Alt yapı sorunu
- Standartların belirtilmemiş olması
- İnternete erişim PROBLEMLERı ve ilgili altyapıların sağlanamaması
İnternetle birlikte alt yapı sorunu üst düzeye çıkmıştır. Ülkelerin internet bağlantısını kolaylaştırma ve erişim hızını artırma yönünde çalışmaları vardır. Etkin bir alt yapının sağlanamaması ve çoğu ülkenin kamu idaresince yürütülen telekom faaliyetleri, özel sektörün bu alanda faaliyetlerini kısıtlamaktadır. Kısıtlanan faaliyetler beraberinde yüksek maliyetler ve kalitesiz ancak pahalı erişim seçeneklerini beraberinde getirmektedir. Son yıllarda uydu üzerinden erişim ve daha yüksek kalitede kablolar kullanılarak mevcut imkanların iyileştirilmesi yönünde yine özel sektör tarafından çalışmalar hızlandırılmıştır. Teknik bir olgu olarak e-ticaret’in önündeki altyapı PROBLEMLERının iyileştirilmesi büyük ölçüde kamu idaresini ilgilendirmektedir.
3.2. HUKUSAL PROBLEMLER
Gelişen e-ticaret pazarı ve bu alandaki ticaret ilişkileri, bu alanda yeni hukuksal düzenlemelere ihtiyaç duyulmasını sağlamıştır. Klasik ticaret için kullanılan ve geçerliliği küresel olarak kabul görmüş hukuksal düzenlemeler bazı durumlarda yetersiz kalmaktadır. Mevcut kanunların yetersiz kaldığı durumların başında uluslararası e-ticaret işlemleri gelmektedir. Ticaret ilişkisinde bulunan iki tarafın, klasik ticarette uluslararası hükümleri vardır. Ancak konu e-ticaret olunca ülkelerin bu alandaki standartlarını oluşturmamış ve konunun sınırlarını açıkça belirleyememiş olması karışıklığa yol açmaktadır. e-ticaret’in önündeki başlıca hukuksal PROBLEMLER şu şekilde sıralanabilir;
- Fikri mülkiyet hakları
- Vergilendirme
- Onay işlemİ
- Uluslararası kanunlardaki eksiklikler
- Kişilerin gizlilik hakları
- Elektronik belge geçerliliği
- Sayısal imzanın geçerliliği
- Servis sağlayıcıların sorumluluklarının belirlenmesi
- Kanunların elektronik ortamlar göz önüne alınarak tekrar gözden geçirilmesi gerekliliği
- Fiziksel malların teslimi ile ilgili olarak elektronik onay ve kabul belgelerinin geçerliliği
- Klasik ticarete konu olan kişi ve kuruluşların mevcut yasal statüleri ve fiili durumlarının, e-ticaret gerekleri çerçevesinde yeniden düzenlenmesi
3-3- SOSYAL PROBLEMLER
e-ticaret’in önündeki sosyal PROBLEMLER ve engeller şöyle sıralanabilir;
- Kamu ve özel sektörün eş güdüm eksikliğinin telafi edilmesi
- e-ticarete ait sayısal verilerin oluşturulma yöntemlerinin geliştirilmesi, analizlerin sağlıklı yapılması
- e-ticaret içinde yer alacak kurumların oluşturulması, bu kurumlar arasındaki aşama sırası ve işbirliği hususlarının irdelenmesi, idari alt yapının kurulması
- e-ticaretle ilgilenen kişi ve kuruluşlar için, ilgili merciler tarafından, e-ticareti tanıtıcı eğitim programlarının hazırlanması
- e-ticaret’in gerektirdiği bilgisayar sistemlerini edinmek isteyen kişi ve kuruluşlara, gerekli finansman desteğinin sağlanması
- Ticaret noktalarının ülkemizde de hızla geliştirilmesi için gerekli fiziki ve hukuki çerçevenin oluşturulması
- Devletin e-ticarete öncülük görevini yerine getirmesi, pilot projeleri uygulamaya sokup halkı bilinçlendirmesi